Айзирәк Гәрәева-Акчура

Төрекчәгә иң аз тәрҗемә ителгән төрки әдәбият – татарныкы

Бу көннәрдә Төркия татарлары Габдулла Тукайны искә алды. Татар халкының бөек шагыйренә багышланган чаралар бер-бер артлы Истанбул, Әнкара шәһәрләрендә үткәрелде. Шулай ук шагыйрьне искә алудан татар авылы Корыһөүк тә читтә калмады.

Алга таба

Без кавемме, әллә милләтме?

«Мин – татарин»,  «Я – татар», «Мин – татар», «Бән татармын», «Мин – татарым»… Кайсысы нинди телдә һәм дөрес әйтелгән?! Бүгенге заманның иң кызык һәм иң кызганыч бер башваткычы бу. Хәзер алда ике юл: йә, башваткычны кем төзегән, ник төзегән, кайчан төзегән, ни сәбәпле төзегән  – шуны ачыклыйбыз, йә, утырабыз да чишү юлын, сорауга җавап уйлыйбыз. Һәрхәлдә, тырышып карыйкмы әллә?!

Алга таба

Кырмыска зур түгел, шулай да тауларны актара…

Ата-бабаларыбызның тел байлыгы, тапкырлыгы һәм зирәклеге, тормышка карашлары мәкальләрдә, әйтемнәрдә ачык сизелә. Ата-аналар балаларына үгет-нәсихәт биргәндә дә, кабинетларда җитди сөйләшүләр барганда да, дус-ишләребез белән киңәш тотканда да алар «очып чыгалар».  Шулай итеп, җанлы сөйләмдә телдән-телгә күчеп сакланалар.

Алга таба

9. Мәктәптә укучылар. 1929 ел

Корыһөйүкне каплап тора Каратау урманнары…

Төркиянең ташлы басулары буйлап сузылган озын юллардан күкләргә тоташкан тауларга таба барганда, балчыктан салынган кызыл түбәле ак өйләр, ике катлы яңа таш йортлар тезелгән авылга барып чыксаң… Бу Османия Корыһөйүк — татар авылы дисәләр, ышанмый торырсың. Чөнки без, Русиянең төрле төбәкләрендә яшәүчеләр, татар авылы дигәндә, иң әүвәл челтәр кәрнизле, бизәкләп ясалган капкалы агач йортларны күз алдына китерәбез. Әлбәттә, һәр җирлек үз табигатенә, матди, иҗтимагый мөмкинлекләренә карап җайлашкан. Йортларның ни рәвешле салынуы да шуңа бәйле.

Алга таба

9. Мәктәптә укучылар. 1929 ел