Сөй гомерне, сөй халыкны, сөй халыкның дөньясын!
  • Рус Тат
  • Реклама
    ТАССР 100 ел
    Яңалык/Эксклюзив
    Видео
    • Соры хезмәт хакы

    НӘНИ ИНЛЯН: 66 миллион еллык динозаврга тап булганнар

    Галимнәр 66 миллион ел элек йомыркадан чыгарга әзерләнгән динозаврга тап булганнар. Кытайның көньягында табылган эмбрион –– каурый белән капланган, тешсез овирапторозавр, дип билгеләп үтә тикшеренүчеләр. Дөньяга аваз салырга өлгермәгән динозаврга “Нәни Инлян” (“Baby Yingliang”) исемен биргәннәр.

    Томшыгыннан койрык очына кадәр озынлыгы 27 см булган Инлян 17 см озынлыктагы йомырка эчендә ята. Йомыркадан чыгып җитлегергә язган булса, бу динозаврның озынлыгы 2-3 метрга җитәр һәм ул, бәлки, үсемлекләр белән тукланыр иде, ди галимнәр.

    Эмбрионның яшен 66-72 миллион ел, дип исәплиләр, ул убылмага эләгеп, күмелеп калган һәм шул рәвешле яхшы сакланган булса кирәк.  

    Нәни динозаврның башы - гәүдәсе астында, ә аяклары ян-якларда булган, аркасы исә бөгелгән. Мондый гәүдә торышындагы динозавр эмбрионнарына моңарчы тап булмаганнар, әмма ул хәзерге кошларның эмбрионнарын хәтерләтә. 

    Кошларның үзтотышын үзәк нерв системасы идарә итә. Йомыркадан чыгарга җыенган чебиләр, мәсәлән, башларын уң канатлары астына куялар, шул рәвешле алар башларын тотрыклы хәлгә китерәләр. Бу аларга йомырка кабыгын тишкәндә исән калырга ярдәм итә (башларын канат астына яшермәгән эмбрионнар еш кына һәлак була). 

    Хәзерге кошларның мондый үзтотышы беренчеләрдән булып аларның борынгы бабалары – динозаврларда үсеш алган, димәк. Табылдык шуңа ишарәли, ди галимнәр. 

    Каурыйлы овираптозаврлар акбур чорында хәзерге Азия һәм Төньяк Америка территориясендә яшәгәннәр. Алар төрле томшыкларга ия булып, төрле ризык белән тукланганнар. Аларның иң эреләре 8 метрга кадәр җиткән (гиганторапторлар), күркә хәтлеләре дә очраган.

    Чыганак: BBC NEWS

    Реклама

    Иң мөһим һәм кызыклы язмаларны Татмедиа Telegram-каналында укыгыз


    Нравится
    Поделиться:
    Комментарии (0)
    Осталось символов:
    Реклама
    • ИП ПАТЕНТ СИСТЕМАСЫНДА: НӘРСӘ БЕЛЕРГӘ КИРӘК?
    • Газета-журналларга язылган өчен - санаторийга ике юллама
    • Пушкин картасы
    • Милек өчен салымны түләү - 1 декабрьгә кадәр
    • Бөтенроссия халык санын алу (ИНФОГРАФИКА)
    • ВИЧ-инфекция
    • Квалификацияләнгән электрон имза алыгыз
    • ФИНАНС КУЛЬТУРАСЫ
    • Бергә сайлыйбыз!
    • "Язмыш" газетасы